واکاوی تاریخ و جلوه های عرفان یهودی، کتاب شد

به گزارش ایکنا، این اثر با تمرکز بر متون، شخصیت ها و جریان های مهم عرفانی، تصویری از جایگاه عرفان در تاریخ اندیشه و زندگی دینی یهود ارائه می دهد. هدف بنیادین کتاب، پر کردن شکاف عمیق میان تصورات بازاری و عامه پسند از قبالا و پژوهش های دقیق آکادمیک در حوزه عرفان یهودی است.

این اثر می کوشد تصویری جامع، تاریخی و متوازن از تکوین و تطور جریان های باطنی یهودیت ترسیم کند؛ تصویری که فراتر از نظریات کلاسیک آغازگران این حوزه (نظیر گرشوم شولم)، آخرین دستاوردهای دانش آکادمیک قرن بیست ویکم را بازتاب می دهد. مبنای بررسی اثر، شواهد تاریخی و متنی است و نه پیش فرض های غیرانتقادی مذهبی یا عرفانی.

این کتاب هم چنین می کوشد جایگاه عرفان را در پیکره ی کلی دین یهود و نسبت آن با شریعت (هلاخا)، فلسفه و ادیان هم جوار (اسلام و مسیحیت) تبیین کند. در ترجمه اثر نیز کوشش شده است اصطلاحات پیچیده این حوزه با زبانی پیراسته و علمی و در عین حال با وفاداری به اصالت واژگان عبری و آرامی، به فارسی برگردانده شود.

مطالعه این کتاب، مخاطب را از ادبیات هخالوت و مَرکاوا تا سِفر یصیرا، باهیر، زوهر، مکتب صَفَد و حسیدیسم تا جلوه های نوین آن همراه می کند و نشان می دهد که عرفان نه جریانی حاشیه ای، که نیروی محرک، زنده و اثرگذار در بازتولید هویت و اندیشه یهودی بوده است.

در بخشی از کتاب «عرفان یهودی و قبالا» می خوانیم:

یکی از تحولات مهم در گسترش اندیشه های عرفانی و باطنی در جوامع یهودی مسیحیت غربی، پدید آمدن حلقه ای در ناحیه راین بود که با نام حسیدیان اشکنازی (پرهیزگاران آلمانی) شناخته می شدند. این جنبش که تقریباً از حدود 1250 تا 1350م فعال بود، در نیمه پایانی قرن سیزدهم تأثیر عمیقی بر محافل قبالایی در اسپانیا گذاشت. سه چهره اصلی این جریان از خانواده کالونیموس بودند: نخست شموئیلِ پارسا، پسر ربّی کالونیموس اشپایر؛ سپس یهودا پارسا از وورمز و سرانجام العازار بن یهودا از وورمز.

گرچه آثار مکتوب چندانی از فعالیت های ادبی شموئیل پارسا باقی نمانده است، بسیاری کتاب سفر حسیدیم (کتاب پارسایان) را با آموزه های یهودا پارسا مرتبط می دانند. العازار وورمزی آثار فراوانی که برخی بسیار مفصل بودند تألیف کرد که تا امروز باقی مانده اند و مهم ترین شواهد درباره تأملات عرفانی این حلقه به شمار می آیند.

حسیدیان اشکنازی تأکید ویژه ای بر ریاضت، ترک لذت های دنیوی و انضباط اخلاقی داشتند. روزه ها، پرهیزها، تحمل درد و ناراحتی جسمانی و حتی شهادت، همگی ابزارهایی تلقی می شدند که می توانستند به اشراق عرفانی بیانجامند، به ویژه در قالب مشاهده شِخینا (حضور الهی).

بر اساس دیدگاه حسیدیان اشکنازی، ذات خداوند ناشناختنی است؛ با این حال او سراسر واقعیت را پر کرده و در همه هستی حضور دارد. آنان باور داشتند که با تمرین ریاضت و تأمل در آموزه های سنتی درباره اسرار الهی همچون آفرینش، وحی و معنای تورات، می توان به عشق ناب به خدا دست یافت؛ تجربه ای که اغلب به گونه ای توصیف می شد که نشان دهنده تأثیر نیرومند ادبیات هخالوت و مرکاوا و نیز سفر یصیرا بود.

بسیاری از پژوهش گران بر این باورند که رنج های ناشی از جنگ های صلیبی و نیز شیوه های ریاضتی جوامع رهبانی مسیحی پیرامون آنان، بر شکل خاص دینداری و معنویت عرفانی حسیدیان اشکنازی تأثیر گذاشته است.

درباره مترجمان اثر:

حسین علی جعفری، دین پژوه و استاد دانشگاه، از فعال ترین مترجمان حوزه عرفان یهودی و مکتب قبالا در ایران است. تمرکز اصلی پژوهش های او بر ترجمه و شرح متون کلاسیک و دانشگاهی این حوزه (به ویژه آثار مبنایی گرشوم شولم، از جمله قبالا و نمادپردازی آن، معنای تورات در عرفان یهودی و وظایف قلب ها) قرار دارد. او با بهره گیری از درک عمیق خود از ادبیات الهیاتی و عرفان اسلامی، توانسته است پیچیده ترین اصطلاحات باطن گرایانه عبری را با زبانی دقیق، آکادمیک و متناسب با دستگاه معرفتی فارسی زبانان برگرداند.

آرش آبایی، پژوهشگر حوزه دین و فرهنگ یهود و از چهره های شناخته شده جامعه کلیمیان ایران است. تسلط او بر زبان عبری و دسترسی بی واسطه به متون اصیل دینی (تَنَخ، تلمود و میدراش)، اعتباری ویژه به آثار پژوهشی و ترجمه هایش بخشیده است. او علاوه بر تدریس فرهنگ و زبان عبری و نگارش مقالات تخصصی پیرامون فقه و تاریخ یهود، در گفت وگوهای میان دینی نیز حضوری فعال دارد.

این کتاب با رویکردی توصیفی و تحلیلی، متمرکز بر تاریخ تحولات باطنی در سنت یهود تألیف شده است. مخاطبان این اثر عمدتاً پژوهشگران و دانشجویان رشته های الهیات، فلسفه و مطالعات ادیان هستند که در پی دسترسی به متون آکادمیک برای بررسی پیوند میان عرفان، شریعت و فلسفه در یهودیت اند.

انتهای پیام